Przejdź do wersji zoptymalizowanej dla osób niewidzących i słabowidzących
Przejdź do wyszukiwarki
Przejdź do menu górnego
Przejdź do menu lewego
Przejdź do treści głównej
Przejdź do menu prawego
Przejdź do mapy serwisu
Przejdź do stopki
Do animacji foto-01_1 Do animacji foto-02 Do animacji foto-04 Do animacji foto-05 Do animacji foto-06 Do animacji foto-18 Do animacji foto-19 Do animacji foto-20 Do animacji foto-21
Do animacji foto-35_1 Do animacji foto-37 Do animacji foto-41 Do animacji foto-44 Do animacji foto-49 Do animacji foto-50 Do animacji foto-54 Do animacji foto-57 Do animacji foto-58 Do animacji foto-59 Do animacji foto-60 Do animacji foto-61 Do animacji foto-65 Do animacji foto-66 Do animacji foto-69 Do animacji foto-70 Do animacji foto-72
Zamknij Zatrzymaj Uruchom
Nowiny24     |     Życie Podkarpackie     |     Wiadomości Polskiej Agencji Prasowej     |     Rozkład PKP     |     Rozkład PKS     |     Rozkład LOT     |     Kursy walut     |     Giełda     |     Lotto     |     Pogoda     |     
Wydrukuj stronę Poleć znajomemu
x

Zapraszam do obejrzenia strony Cmentarz żydowski - Wielkie Oczy - Atrakcje turystyczne - Strona internetowa Gminy Wielkie Oczy.

 

Pobierz PDF

Cmentarz żydowski

 

Cmentarz żydowski w Wielkich Oczach zlokalizowany jest przy ul. Krakowieckiej i zajmuje działkę nr 830, w kształcie zbliżonym do litery L, o wymiarach 193 x 64 m i łącznej powierzchni około 0,8 ha. Od zachodu cmentarz przylega do ul. Krakowieckiej, od wschodu - do pola uprawnego; z dwóch stron obiekt sąsiaduje z prywatnymi posesjami. Dokładna data założenia nekropolii nie jest znana. W materiałach archiwalnych najstarsze wzmianki potwierdzające funkcjonowanie cmentarza pochodzi z lat sześćdziesiątych XVIII wieku. Wiadomo, że w 1854 r. cmentarz miał powierzchnię około 0,73 ha, a w północno-zachodnim narożniku znajdował się niewielki budynek, pełniący prawdopodobnie funkcję domu przedpogrzebowego lub stróżówki. Po 1910 r. działka cmentarna została powiększona o około 0,08 ha. Dr hab. Andrzej Trzciński z Zakładu Kultury i Historii Żydów Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie na podstawie powierzchni nekropolii oraz analizy zachowanych grobów ocenia, że do 1939 r. na cmentarzu mogło zostać pochowanych nie mniej niż 3.000 osób.

Podczas drugiej wojny światowej na terenie cmentarza naziści dokonywali egzekucji osób pochodzenia żydowskiego. Ciała ofiar grzebano w miejscu kaźni. W tym samym czasie rozpoczęła się dewastacja nekropolii. Okoliczni chłopi wyrwali niemal wszystkie macewy i wykorzystali je między innymi do prac budowlanych, do brukowania podwórek, ostrzenia noży. Prawdopodobnie w 1945 r. na cmentarzu pochowano zwłoki dwóch Żydów, skrytobójczo zabitych już po wyzwoleniu.

Po zakończeniu działań wojennych opuszczony cmentarz niszczał i zarastał roślinnością. W 1978 r. przeprowadzono podstawowe prace porządkowe w zachodnim sektorze nekropolii. W rejonie domniemanej zbiorowej mogiły ofiar Zagłady ustawiono pomnik w formie granitowego głazu na betonowym cokole z tablicą, na której umieszczono napis: "Pomordowanym w okresie II wojny światowej społeczeństwo Wielkich Oczu". W 2000 r. tablica została przekazana do renowacji i nie wróciła na swoje miejsce.

W latach 2000-2002 cmentarz został poddany kompleksowym pracom restauracyjnym. Wycięto zarośla, usunięto śmieci oraz ogrodzono teren nekropolii. Na cmentarz trafiły też nagrobki odnalezione w różnych punktach miejscowości. Nie obyło się przy tym bez konfliktów - właścicielka posesji, na której znaleziono część skradzionych macew, za ich wydanie zażądała 30 tysięcy złotych. Sprawa znalazła finał w sądzie, jednak część macew nadal pozostaje na posesji pod stodołą. Restauracja cmentarza była możliwa dzięki współpracy księdza Józefa Kluza, Towarzystwa Ochrony nad Zabytkami, Towarzystwa Miłośników Ziemi Lubaczowskiej, Muzeum w Lubaczowie, Służby Ochrony Zabytków z Przemyśla oraz potomków Żydów z Wielkich Oczu. Fundusze na ten cel przekazali: Renee Apsel, Anita Brumer, Mark Landau, Steve Landau, Arek Majus, Jadwiga Majus, Krzysztof Majus, Frieda Melnick, Murray Stadtmauer, Icchak Thaler.

W 2002 r. Andrzej Trzciński z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej opracował monografię cmentarza, obejmującą historię obiektu, jego stan zachowania i katalog nagrobków. Broszura została wydana w Izraelu w limitowanym nakładzie. Obecnie na cmentarzu znajduje się około 100 nagrobków, w różnym stanie zachowania. Najstarsza zidentyfikowana macewa upamiętnia osobę zmarłą w 1802 r., najmłodszy nagrobek pochodzi z 1940 r.

/źródło: http://www.kirkuty.xip.pl/

Agnieszka Sopel
Cała Polska czyta dzieciom CEiDG Innowacyjna Gospodarka Wirtualne Muzea Podkarpacia
Dane kontaktowe

Urząd Gminy Wielkie Oczy
ul. Leśna 2, 37-627 Wielkie Oczy
Tel.: 16 631 012 6
E-mail: ug@wielkieoczy.info.pl

NIP: 793-13-01-368
Regon: 000548123

Godziny pracy

Poniedziałek do Piątku - 7:15 do 15:15

Poprawny HTML 4.01 Transitional Poprawny arkusz CSS Poprawne kodowanie UTF-8
projekt i hosting: INTERmedi@  |  zarządzane przez:CMS - SPI
Niniejszy serwis internetowy stosuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Informacja na temat celu ich przechowywania i sposobu zarządzania znajduje się w Polityce prywatności.
Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie informacji zawartych w plikach cookies - zmień ustawienia swojej przeglądarki.
Zamknij informacje o polityce prywatności